Raud Torstein

Raud Torstein er den raude varianten av gamle Torstein, ein eplesort med røter heilt tilbake til 1700-talet. Den raude varianten kom inn i dyrking på 1920-talet og fekk raskt ein viktig plass i frukthagane i Hardanger.
Men tidene endrar seg.
På 1980-talet vart både Torstein og Raud Torstein i stor grad fasa ut til fordel for nyare sortar, og i dag er dette langt frå noko vanleg eple i kommersiell produksjon.
Likevel nekta Raud Torstein å forsvinne heilt.
Mange dyrkar framleis sorten til pressing og sider, og enkelte sverger også til han som ete-eple. Smaken er absolutt god, sjølv om Morellmannen meiner han manglar den siste aromaen og kompleksiteten for å konkurrere heilt i toppen med dei beste sortane våre.
Men som presse-eple?
Då skjer det noko heilt anna.
Raud Torstein har ein svært viktig plass i ei gammal blanding som mange i Hardanger kjenner som GraTo – Gravenstein og Torstein pressa saman. Den kraftige, friske Gravenstein-smaken kombinert med Torstein gir ein eplemost med ein balanse og karakter som er vanskeleg å slå.
Ein får nesten vatn i munnen berre av å tenkje på det.
Og akkurat derfor har me planta 50 nye Raud Torstein-tre her på garden.
Ikkje fordi sorten skal konkurrere med dei moderne epla i butikkhylla.
Men fordi enkelte gamle oppskrifter er altfor gode til å få lov til å forsvinne.
GraTo skal leve vidare.

– Raud variant av gamle Torstein, med røter tilbake til 1700-talet
– Raud Torstein kom inn i dyrking på 1920-talet
– Tidlegare ein viktig sort i Hardanger, i stor grad utfasa på 1980-talet
– God som ete-eple, men etter vårt syn litt mindre aromatisk enn dei aller beste sortane
– Svært godt eigna til pressing og sider
– Viktig del av den gamle GraTo-blandinga – Gravenstein og Torstein
– GraTo gir ein kraftig, frisk og fantastisk god eplemost
– Framleis dyrka av mange nettopp for pressing og sider
– Me har planta 50 tre spesielt for dette formålet
– Nokre gamle oppskrifter er rett og slett for gode til å forsvinne