Gråpære

På denne må me nesten reise tilbake i tid.

Gråpære er registrert planta i Noreg så tidleg som i 1752, og då snakkar me verkeleg om ein veteran i norsk fruktdyrking. Norsk av opphav er ho likevel ikkje. Historia før ho kom hit er langt meir uklar, og dei lærde er ikkje heilt einige om kvar sorten eigentleg stammar frå – eller om den same pæra går under heilt andre namn andre stader i Europa.

Spor peikar mellom anna mot Frankrike, og historia kan strekkje seg vidare gjennom Tyrkia og Kaukasus lenge før Gråpære fann vegen heilt nord til norske frukthagar.

Frukta er lita. Faktisk er dette den minste pæra me dyrkar. Skalet kan også vere ganske korkprega og rustikt, så ved første augekast er det kanskje ikkje denne pæra som vinn skjønnheitskonkurransen.

Men klarer du å sjå forbi utsida – og tygge deg gjennom skalet – ventar belønninga på innsida.

Gråpære har ein fantastisk konsistens og ein intens, særprega pæresmak som kanskje er den mest karakteristiske av alle sortane me dyrkar. Dette er ei slik pære som kan få deg til å lure på kvifor me nokon gong bestemte oss for at større alltid måtte vere betre.

Blant dyktige kokkar har Gråpære lenge hatt ry som ei gourmetpære, ikkje minst til dessertar. Likevel har nettopp den beskjedne storleiken gjort at sorten nærmast har forsvunne frå moderne kommersiell dyrking i Noreg.

Det er litt synd.

For måler ein pærer i smak i staden for centimeter, har Gråpære svært lite å skamme seg over.

– Framifrå smak og konsistens
– Den minste pæra me dyrkar – men ikkje la deg lure av storleiken
– Robust sort som krev lite stell og plantevern
– Moderate avlingar
– Kanskje den mest karakteristiske pæresmaken av dei alle?